Posts

BOLALARNING IJODIY VA MANTIQIY TAFAKKURINI SHAKLLANTIRISH YO‘LLARI

Image
Jamiyat taraqqiyotining barcha bosqichlarida inson qalbini kichiklikdan boshlab yaxshilik, oliyjanoblik, insonparvarlik, odamgarchilik, aql-idrokli bo‘lish, odob-axloqlilik, mehnatsevarlik, vatanparvarlik, halollik, poklik, so‘zamollik, xushso‘zlilik, ilmli bo‘lish kabi xislatlar bilan boyitish inson kamolotining me’yori bo‘lib kelgan. Chunki komil insonning ma’naviyati yuksak bo‘ladi Yuksak ma’naviyatga ega bo‘lgan kishi esa o‘z xalqining tarixi, urf-odati, qadriyati hamda an’analari, madaniyatini chuqur biladi va unga rioya qiladi. O‘zbekiston Respublikasining Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2017-yil 30-sentabrdagi “Maktabgacha ta’lim tizimi boshqaruvini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni hamda “O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim vazirligi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq bu sohada yangi tizim yaratildi. Ushbu tizim oldiga maktabgacha ta’lim sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish, maktabga...

O`z-o`ziga baho berish

Ota-onalar orasida turli savollar iskanjasida qoladiganlari ko’p uchraydi: “Nega mening bolam qo’shnimning bolasi kabi hayotdan zavq olib, o’ziga ishongan holda o’smayapti?”, “Nega uning tengqurlari tezda do’st orttiradi-yu, ammo u yolg‘iz bir joyda o’tirishni afzal biladi?”, “Nega bolamning o’ziga nisbatan ishonchi yo’q?” Bu kabi savollarga javobni bolaning o’z-o’ziga baho berishidan topish mumkin. Albatta, bolaning o’z-o’ziga baho berishi uning voyaga yetayotgan oilasi va atrof-muhitning qandayligiga bog’liq. Masalan, ko’pincha tushkun kayfiyatda, muammolar qurshovida yuradigan, faqat ish haqida o’ylaydigan ota-onaning farzandi o’ziga past baho beradigan bo’ladi. Oiladagi sog’lom muhit va bolaning kattalar tomonidan qo’llab-quvvatlanishi, yutuqlarining e’tirof etilishi uning ishonchini oshirib, o’ziga nisbatan to’g’ri baho berish ko’nikmasini shakllantiradi. Ammo bir narsani unutmaslik kerakki, har ikkala vaziyat ham bolaga turlicha ta’sir etishi mumkin. O’ziga ishonchi bo’lmagan bo...

Ota-onalarning 7 xatosi

Image
Ғамхўр ота-оналар фарзандининг ҳар томонлама ривожланиши учун барча шароитни яратишга ҳаракат қиладилар. Мутахассисларнинг фикрича, айнан шу жараёнда ота-оналар ўзлари билмаган ҳолда айрим хатоларга йўл қўядилар. Шундай хатоларнинг энг кўп учрайдиганлари устида тўхталиб ўтамиз. Бировларга солиштириш Фарзандининг ривожланиш даражасини китоблардаги «стандартлар» билан ёки танишларининг фарзандлари билан солиштириб кўриш, агар китобда ёзилганидан ёки таниш боланинг ривожланишидан орқада қолаётган бўлса, хавотирга тушиш каби ҳолат жуда кўп учрайди. Хавотирланишга шошилманг! Боладан худди китобларда ёзилганидек ёки танишингизнинг боласи билан бир хилда ривожланишини талаб қилиб бўлмайди. Хавотирга жиддий асосингиз бўлса педиатрга мурожаат қилсангиз бўлади. «Ривожланиш бошланадиган вақт»ни кутиш Баъзи ота-оналар фарзандимиз ривожланадиган ёшга етганда тарбияни бошлаймиз, дейишади. Аслида, бола ривожланиши туғилган заҳоти бошланади. Шунга мувофиқ, тарбияни ҳам туғилган заҳоти бошлаш ...

She'r

Image
Uchala qiz Uchala qiz chiqdi ariq bo’yiga,bo’yiga Biri rayhon, biri sunbul, biri gul. Biri rayhon, biri sunbul, biri gul. Eng kattasi chakkasiga gul taqqan, gul taqqan. Biri rayhon, biri sunbul, biri gul. Biri rayhon, biri sunbul, biri gul. O’rtanchasi aslo qiyo boqmaydi, boqmaydi Biri rayhon, biri sunbul, biri gul. Biri rayhon, biri sunbul, biri gul. Eng kichigi endi to’ldi oltiga, oltiga Biri rayhon, biri sunbul, biri gul. Biri rayhon, biri sunbul, biri gul. ertak.uz

Qushcha bilan suv kalamushi

Image
Kunlardan bir kuni suv kalamushi bilan qushcha birga yashashga shartlashibdilar. Kalamush qishda qushchani o‘z uyasiga qo‘yishga, to‘plagan ovqatlari bilan uni qish bo‘yi boqishga va’da beribdi. Evaziga bahorda — kalamush uyasini suv bosganda unga o‘z inidan joy beradigan, turli qurt-qumursqalar bilan boqadigan bo‘libdi. Qushcha o‘z so‘zida turib, bahor va hatto yozda kalamushni rosa boqibdi. Inidan joy beribdi. Kalamush shu qadar o‘zini erkin tutibdiki, bechora qushchaning olib kelgan taomlarini tanlab yeyishga o‘tibdi. Bu orada qish kelibdi. Qor yog‘ibdi. Og‘aynilar kalamushning iniga ko‘chib o‘tishibdi. Ammo kalamush qushchani o‘lganining kunidan zo‘rg‘a, chala-chulpa boqa boshlabdi. Mezbon ko‘pincha daraxtlarning ildizini topib kelar ekan. Bunday taomni yeyishga o‘rganmagan bechora qushcha ozib ketganidan qimrlashga madori qolmabdi. Oxiri chiday olmasdan shunday debdi: — Men seni rosa mehmon qildim. Xohishingga qarab yedirdim, ichirdim. Sen bo‘lsang meni sarqit bilan boqayap...

Ertaklar ibrati

Image
Maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarni jismoniy, aqliy, ijtimoiy, hissiy jihatdan kamol toptirish va ularning sog`lig`ini muhofaza qilish, erkin fikrlash, ijodiy qobiliyatini rivojlantirish, axloqiy va ma’naviy jihatdan barkamol qilib maktab ta’limiga tayyorlash har tomonlama pedagoglarning mahorati, bilimi va tajribasiga bog’liq. Pedagoglar maktabgacha ta’lim muassasalari tarbiyalanuvchilarini mustaqil fikrlashga ertaklar vositasida o’rgatishi mumkin. Ko’pincha mashg`ulotlarda muammoli vaziyatlar savol to’g’ri qo’yilmagani sabab qiyinchilik bilan hal etiladi. Bunday holatda boshqa yo’llarini izlab topish kerak bo’ladi. Ba’zi ertak qahramonlari bo’y-basti, gavdasi bilan farqlanib turadi, lekin hal qiluvchi vaziyatda aql yoki ayyorlik, jasurlik yoki uddaburonlik ustun keladi. Xalq ertaklarida shunga o’xshash ko’plab epizodlarni ko’rish mumkin. Masalan, birovlar uchun qo’ygan qopqoniga o’zi tushgan salbiy qahramonni eslaylik. Bunday misollar bolalarni osongina boylik to’plas...